شبکه بهداشت و درمان قدس

با کوتاه‌تر شدن روزها و کاهش ساعات روشنایی، برخی افراد تغییراتی در خلق‌وخو، میزان انرژی، خواب و انگیزه خود تجربه می‌کنند. این تغییرات در برخی موارد می‌تواند با افسردگی فصلی مرتبط باشد؛ وضعیتی که شناخت علائم و تشخیص به‌موقع آن در انتخاب درمان مناسب اهمیت دارد.

به گزارش روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان شهرستان قدس، زهره صادق‌زاده، سرپرست واحد سلامت روانی و اجتماعی و اعتیاد این شبکه، با تشریح علائم، عوامل مؤثر و راهکارهای درمان افسردگی فصلی، اظهار کرد: افسردگی فصلی الگویی از اختلالات خلقی است که علائم آن معمولاً در پاییز و زمستان آغاز می‌شود و در فصل‌های دیگر کاهش می‌یابد. بر اساس راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی، ویرایش پنجم بازنگری‌شده (DSM-5-TR)، الگوی فصلی به‌عنوان مشخص‌کننده‌ای برای برخی اختلالات خلقی، از جمله اختلال افسردگی اساسی، در نظر گرفته می‌شود. تشخیص این وضعیت نیز به ارزیابی تخصصی و بررسی سابقه علائم فرد نیاز دارد.

وی با اشاره به علائم افسردگی فصلی افزود: خلق افسرده، کاهش علاقه و لذت نسبت به فعالیت‌های روزمره، خستگی، کاهش انرژی، اختلال در تمرکز، کناره‌گیری اجتماعی و تغییر در الگوی خواب و اشتها از جمله نشانه‌های این وضعیت هستند. در الگوی زمستانی، پرخوابی، افزایش اشتها و تمایل بیشتر به مصرف مواد غذایی شیرین و کربوهیدرات‌ها نیز ممکن است مشاهده شود.

صادق‌زاده درباره عوامل مؤثر در بروز افسردگی فصلی بیان کرد: علت دقیق این وضعیت هنوز به‌طور کامل مشخص نشده است؛ بااین‌حال، عوامل زیستی، ژنتیکی، محیطی و روان‌شناختی در بروز آن نقش دارند. کاهش نور طبیعی روز می‌تواند بر ساعت زیستی بدن و چرخه خواب و بیداری تأثیر بگذارد و کاهش فعالیت بدنی و محدود شدن تعاملات اجتماعی نیز ممکن است به تشدید علائم منجر شود.

سرپرست واحد سلامت روانی و اجتماعی و اعتیاد شبکه بهداشت و درمان شهرستان قدس، نوردرمانی، روان‌درمانی شناختی‌رفتاری اختصاصی افسردگی فصلی و در صورت نیاز، دارودرمانی تحت نظر پزشک را از جمله روش‌های درمانی این وضعیت برشمرد و گفت: قرار گرفتن منظم در معرض نور طبیعی روز، فعالیت بدنی متناسب، تنظیم ساعت خواب و بیداری و حفظ ارتباطات اجتماعی نیز می‌تواند به ارتقای سلامت روان کمک کند.

وی افزود: مصرف مکمل ویتامین D باید با توجه به شرایط فرد و در صورت وجود اندیکاسیون مناسب بررسی شود و جایگزین درمان‌های استاندارد افسردگی نیست.

صادق‌زاده با تأکید بر ضرورت مراجعه به متخصص در صورت تداوم علائم اظهار کرد: چنانچه احساس غم و ناامیدی، کاهش علاقه به فعالیت‌های روزمره، اختلال خواب، خستگی یا سایر علائم افسردگی ادامه یابد و عملکرد شغلی، خانوادگی یا اجتماعی فرد را مختل کند، مراجعه به روان‌شناس بالینی یا روان‌پزشک ضروری است. همچنین، در صورت بروز افکار خودکشی یا احساس ناتوانی در حفظ امنیت خود، باید فوراً از خدمات اورژانسی و تخصصی کمک گرفت.

وی در پایان خاطرنشان کرد: آگاهی از علائم هشداردهنده، توجه به تغییرات خلقی و مراجعه به‌موقع برای دریافت خدمات تخصصی، نقش مهمی در تشخیص و درمان مناسب افسردگی فصلی و کاهش انگ اجتماعی مرتبط با اختلالات روانی دارد.